Sympozjum naukowe poświęcone Eliaszowi Guttmacherowi

   28 października Komitet Organizacyjny Obchodów 150 rocznicy śmierci ,,Cadyk z Grodziska- Eliasza Guttmacher” zorganizował konferencją naukową poświęconą tej niezwykłej postaci. Organizatorzy zaprosili do wygłoszenia prelekcji wielu historyków, regionalistów, a także pracowników naukowych z polskich uczelni wyższych.
Konferencja podzielona została na dwie części.

Po godzinie 9.30, po oficjalnym otwarciu konferencji, z pierwszym wykładem wystąpiła pani Karolina Filipowska, która pracuje na Wydziale Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Prowadzi ona badania nad dziejami Żydów oraz stosunków polsko-niemiecko-żydowskich w Poznańskiem w XIX i XX w jej wystąpienie dotyczyło Akivy Egera i jego związkach z Eliaszem Guttmacherem. Z kolejnym wykładem wystąpiła p. Katarzyna Rutkowska, adiunkt Muzeum Regionalnego w Pleszewie, której wystąpienie dotyczyło Żydów w Pleszewie oraz Eliasza Guttmachera, który początkowy etap swojej działalności spędził właśnie w Pleszewie. Wykład numer trzy to krótki rys historyczny społeczności żydowskiej w Grodzisku Wlkp. przedstawiony przez Piotr Bartkowiaka z Fundacji im. Rudolfa Mossego.

Na koniec bloku nr 1 wykład on-line wygłosił prof. Marcin Wodziński. Badacz historii i literatury żydowskiej, twórca Katedry Judaistyki im. Tadeusza Taubego Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor obszernej publikacji „Chasydyzm. Atlas historyczny”, który został w 2018 roku wyróżniony nagrodą National Jewish Book Award, najważniejszą na świecie nagrodą dotyczącą wydawnictw judaistycznych, a w Polsce m.in. specjalną Nagrodą Historyczną Tygodnika „Polityka”. Tematem blisko 45 minutowego, niezwykle interesującego wykładu pod tytułem „Po co chasydzi przyjeżdżali do Eliasza Guttmachera i czego od niego oczekiwali?” było przedstawienie Eliasza Guttmachera, który jak podkreślał pan Profesor, jest jedynym na świecie „cadykiem” po którym zachował się komplet ponad 7 tysięcy kwitli, czyli skrawków papieru, małych karteczek, na których chasydzi pisali imię matki oraz własne, wraz z prośbą, z którą przychodzili do cadyka. Prośby dotyczyły najczęściej zdrowia i spełnienia planów osobistych. Dzięki tej ogromnej ilości zachowanych spisanych informacji, możemy dziś prześledzić miejsca skąd trafiali żydowscy pielgrzymi do Grodziska i trasy jakimi przyjeżdżali. Czy robili to osobiście, czy też prośby były przekazywane przez jakiegoś pośrednika.

Filip Pawlak - absolwent poznańskiej hebraistyki oraz stypendysta Uniwersytetu Telawiwskiego w kolejnym wykładzie opowiadał o historii kibucu SDE Elijahu który został założony w dniu 8 maja 1939 roku przez żydowskich imigrantów a jego nazwa nawiązuje właśnie do Eliasza Guttmachera. Z kolejnym wykładem wystąpiła Ewa Spławska, prawnik, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych UAM w Poznaniu. Absolwentka Studiów Podyplomowych Polsko-Żydowskich Instytutu Badań Literackich PAN oraz Polskiej Szkoły Reportażu, zajmująca się historią Żydów polskich oraz prowadzącą badania w zakresie wydalenia polskich Żydów z Niemiec w ramach akcji Polenaktion w 1938 r. W swoim wykładzie pt: „Guttmacher w prasie XIX wieku” skupiła się na obrazie jaki malowano w XIX prasie na temat Guttmachera i jego działalności. A warto podkreślić, że był to najczęściej obraz niezbyt przychylny. Z ostatnim wykładem wystąpił Dariusz Matuszewski, adiunkt Muzealnej Izby Tradycji Ziemi Grodziskiej, który korzystając z bogatej bazy starych zdjęć i fotografii pokazał jak zmieniało się miasto w XIX i XX wieku.

Na szczególną uwagę zasługuje cześć artystyczna konferencji przygotowana przez młodzież Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego, pod kierunkiem pedagogów: Pani Doroty Adam, i Hanny Mańkowskiej, a także uczniów Zespół Szkół Technicznych w Grodzisku Wlkp., pod kierunkiem Pani Bożeny Klapy, Remigiusza Stopy, Sebastiana Tulińskiego. Autorką układu choreograficznego przygotowanego specjalnie na okazję tego wydarzenia była Pani Dominika Kostańska.
Podsumowaniem konferencji była projekcja okolicznościowego filmu przygotowanego przez uczniów z Zespół Szkół Technicznych w Grodzisku Wlkp., w ramach działającego tam koła filmowego Kantor, pt. ,,Historia Żydów w Grodzisku Wielkopolskim'' pod kierunkiem Pana Sebastiana Tulińskiego i Remigiusza Stopy.
Całe wydarzenie mogło zostać zrealizowane dzięki wsparciu Gminy Grodzisk Wielkopolski w ramach Grodziskiej Inicjatywy Lokalnej oraz Powiatu Grodziskiego.
https://www.facebook.com/share/v/fp8r3VzRsMJ7DULZ/
Zdjęcia oraz informacja: Komitet Organizacyjny obchodów 150. rocznicy śmierci rabina Eliasza Guttmachera